Ankara ne zaman başkent oldu?
Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olmuştur. Bu karar, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınmış ve Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'dan sonra ülkenin yeni başkenti olarak Ankara seçilmiştir.
Başkent Kararının Alınma Süreci
Ankara'nın başkent seçilmesi kararı, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde şekillenmeye başlamıştır. 1920 yılında TBMM'nin Ankara'da açılmasıyla birlikte şehir, fiili olarak yönetim merkezi haline gelmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları, stratejik konumu nedeniyle Ankara'yı tercih etmişlerdir. Şehrin Anadolu'nun merkezinde yer alması, dış tehditlere karşı daha güvenli olması ve yeni bir başlangıcı simgelemesi önemli faktörler olmuştur.
İstanbul'dan Ankara'ya Geçiş
Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olan İstanbul, 600 yılı aşkın bir süre boyunca bu görevini sürdürmüştür. Ancak Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yeni bir başkent ihtiyacı doğmuştur.
Ankara'nın seçilmesinde coğrafi avantajları büyük rol oynamıştır. Şehir, hem Avrupa hem de Asya kıtalarına eşit mesafede bulunmakta ve ulaşım açısından merkezi bir konuma sahiptir.
1923 Öncesi Ankara
Başkent olmadan önce Ankara, yaklaşık 20 bin ila 30 bin nüfuslu küçük bir Anadolu şehri idi. Tiftik keçisi yetiştiriciliği ve ticaretiyle ünlü olan şehir, tarihte Galatlar, Romalılar ve Bizanslılar tarafından yönetilmiştir.
Şehrin eski adı Ancyra (Latince) veya Angora (daha sonraki Avrupa dillerinde) idi ve bu isim dünya çapında tanınan Ankara keçisi ve tiftik ürünleriyle ünlenmişti. Cumhuriyet döneminde şehrin adı Ankara olarak resmileşmiştir.
Başkent Olma Sürecinin Etkileri
Ankara'nın başkent seçilmesi, şehrin demografik yapısını tamamen değiştirmiştir. 1927 nüfus sayımında 75 bin olan nüfus, hızla artmaya başlamıştır.
Yeni başkentte modern şehircilik anlayışı benimsenmiş, Hermann Jansen'in hazırladığı imar planı uygulanmıştır. Bu plan, Ankara'nın planlı bir şekilde büyümesini sağlamıştır.
Sembolik Anlamı
Ankara'nın başkent seçilmesi, sadece idari bir karar değil, aynı zamanda ideolojik bir tercih olmuştur. Eski imparatorluk geleneğinden kopuş ve yeni cumhuriyet değerlerinin simgesi haline gelmiştir.
Şehir, Atatürk'ün vizyonu doğrultusunda modern Türkiye'nin merkezi olarak tasarlanmıştır. Cumhuriyet Bayramı kutlamaları ve resmi törenler bu sembolik anlamı pekiştirmiştir.
Günümüzdeki Durumu
Bugün Ankara, 5 milyon 803 bin 482 nüfusuyla Türkiye'nin ikinci büyük şehri konumundadır. Başkent olmasının 100. yılını geride bırakan şehir, siyasi, idari ve diplomatik faaliyetlerin merkezi olmaya devam etmektedir.